1. Edebiyata 1921’de Dergâh dergisinde “Kitaplar ve Muharrirler” başlığı altında eleştiriler yazarak başlamıştı. Daha sonra Yarın dergisinde, sonra da İleri ve Medeniyet gazetelerinde eleştiri yazılarını sürdürmüştü. Arada bir, şiir kaleme aldığı da oluyordu. Eleştiri yanında o zaman pek moda olan mensur şiir türüne sapmış, sonrasında da anılar yazmaya başlamıştı. Romancılık yeteneğini bu anıları yazarken fark etmişti. Fahim Bey ve Biz, Çamlıca’daki Eniştemiz başlıca eserleri arasında yer alır. Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Abdülhak Şinasi Hisar
- B) Kemal Tahir
- C) Halit Ziya Uşaklıgil
- D) Memduh Şevket Esendal
2. Şiirindeki sözcükleri büyük bir titizlikle seçen yazar âdetabir damlaya denizi yüklemiştir. Altı çizili sözün bu cümleye kattığı asıl anlam aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sözcüklere zengin çağrışımlar kazandırmak
- B) Sözcükleri mecaz anlamda kullanmak
- C) Özgün anlamlı sözcükleri tercih etmek
- D) Kullanmak istediği sözcükleri özenle seçmek
3. Kanaat gönlün razı olmasıdır. Nefis, tüketimle mutlu olurken gönül, ilahi hikmete yönelir. Tüketim hiçbir zaman mutluluk getirmeyecektir çünkü yaşamak için tüketmekten daha fazlasına muhtacız; sevgi, saygı, anlayış, aidiyet… Bunlar olmadan yaşanan hayat, hayat değil, bir angarya olabilir ancak. Tutunabilmek için, var olmak için geçmişin oluşturduğu değerlere de ihtiyacımız vardır. Dilinden kıyafetine kadar her şey bizi biz yapan unsurlardır. Dilini kaybedersen toprağını umursamazsan artık başkası olmuşsundur. Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ne kadar tüketirsen o kadar mutlu olursun anlayışı terk edilmelidir.
- B) Güzel ve rahat yaşamak için bir şeylerden vazgeçmek gerekir.
- C) Geleceğimizi oluştururken değerlerimize sahip çıkmamız gerekir.
- D) İnsanlar ancak işleri yolunda gitmediği zaman, değerlerine sarılır.
4. Görev yaptığım üniversitedeki arkadaşım, dostluğu ile karşısındakine kıymet katan insanlardandı. Her girdiği çevreye kişiliği ile birlikte olgun ve asil bir huzur havası getirirdi. Fakültedeki odama usulca girdiği zaman biriyle tartışıyorsam - - - -, bir şeye sinirlenmişsem - - - -, yorulmuşsam - - - - başlardım. Bu parçada boş bırakılan yerlerin herhangi birine aşağıdakilerden hangisi getirilemez?
- A) derhâl ılımlı ve ölçülü davranmaya
- B) tarif edilemez bir övünç ve sevinç duymaya
- C) hoşgörü gözlüğünden bakmaya
- D) hemen kendimi çalışmaya motive etmeye
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisi ögelerine doğru ayrılmıştır?
- A) Karagöz tipleri / Osmanlı Devleti’nde yaşayan belli başlı insan örneklerini / bize / gösterir.
- B) Üstün bir zevkin keşfi kadar / insanı yükselten / hiçbir tecrübe / yoktur.
- C) Sinemaya gitme fikri / dün akşam / yemeği sırasında / gelmişti / arkadaşımın aklına.
- D) Evin bahçesindeki yaşlı ağacın / gölgesinde / dinleniyordu / bütün gün.
6. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir paragrafın giriş cümlesi olabilir?
- A) Son yıllarda kitap ve tez düzeyinde çalışmalarda bir artışın olması, denemenin de hak ettiği ilgiyi akademik anlamda görmeye başladığının işaretini de vermektedir.
- B) Söz konusu türler üzerinde çok sayıda araştırma ve inceleme yapılıyor olmasına rağmen son yıllara kadar denemeye dair çok fazla yazılıp çizilmediği görülür.
- C) Akademik çalışmalarda bu durum pek çok makalede yer almaktadır.
- D) Tarihsel süreçte denemenin; şiir, roman, öykü, tiyatro, eleştiri gibi edebiyatın diğer türleriyle kıyaslanınca daha geri planda kaldığı söylenebilir.
7. Sabahattin Ali’nin hüzünlü bir aşk öyküsü olan eser, iki hikâyeden oluşan bir anlatıma sahiptir. İlk hikâyede Rasim adlı karakterin iş bulması ve Raif Efendi ile tanışması anlatılıyor. Onun neden yalnız ve topluma yabancı olduğunu ise kendisini kaleme aldığı siyah kaplı defter aracılığı ile ikinci hikâyede öğreniyoruz. İkinci hikâye Raif Efendi’nin kimselere söylemediği ve anlatmadığı bir aşk hikâyesi ile başlıyor. Gençlik yıllarına gittiğimizde bu defterde Raif Efendi’nin Almanya’da bir resim sergisinde Maria Puder ile tanışması ve sonrasında birbirlerine âşık olmasının hikâyesi içinde bir anda kendimizi buluyoruz. Bu parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sırça Köşk
- B) Kürk Mantolu Madonna
- C) İçimizdeki Şeytan
- D) Kuyucaklı Yusuf
8. Sabırla, titizlikle çalışılmış bir romandaki her cümleyi dikkatle okumalısınız. Bir cümle parçasını kaçırmanız bile bu tür romanların tadına varmanızı engelleyebilir; o parçayı anımsayamadığınız için “Ne kadar sıradan bir romancı?” diye boşuna kızabilirsiniz! Bu parçada aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi doğru kullanılmıştır?
9. Onun, olayları kıskacına alan sağlam mantığına, medeni cesaretine ve sugötürmez yurtseverliğine hayranım. Bu cümlede altı çizili sözün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Davranışlara yön veren
- B) Eşi görülmemiş, şaşkınlık yaratıcı, olağanüstü
- C) Başka bir yoruma elverişli olmayan, kesin
- D) İçinde bulunulan anda olan veya yapılan
10. Aşağıdakilerden hangisi postmodern roman yazarlarından biridir?
- A) Adalet Ağaoğlu
- B) Oğuz Atay
- C) Yaşar Kemal
- D) Kemal Tahir
11. Sanatçı, bu eserinde kendine özgü rahat ve akıcı bir dil yakalamış. Diyaloglara döktüğü, zaman zaman polisiye kurguyla hızlandırdığı tarihî ve felsefi metinler hem kolaylıkla hem merakla okunuyor. Hele bu konulara ilgiliyseniz yüzlerce yıl öncesinden günümüze kadar gelen ve hâlâ çözümsüz kalan meselelerin ya da devletlerin bu meseleleri hâlletme biçimlerinin benzerliğini çok iyi göreceksiniz. Bu parçanın türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Fıkra
- B) Eleştiri
- C) Deneme
- D) Sohbet
12. • Tarih, geçmişin şimdiki zamanı besleyen geleneklere sahip modellerle donanmış olduğu düşüncesi ciddiye alınırsa insanlar için ancak bir değer taşır. • Modern hayat bilgisi doğayı yeterince koruyamadığından dünyada birçok bölgede eski yöntemlere başvuruluyor. • Rüzgâr yarın kuzey ve kuzeydoğudan şiddetini daha da artırarak hava sıcaklığını sıfırın altında ikiye düşürebilir. Bu cümlelerden herhangi biri anlam ilişkisi bakımından aşağıdakilerin hangisiyle eşleştirilemez?
- A) Koşul
- B) Neden-sonuç
- C) Tahmin
- D) Hayıflanma
13. (I) Konuşmada olduğu gibi yazıda da dilin imkânlarından faydalanmak bizi farklı kılar. (II) İyi seçilmiş, yerinde kullanılan her kelime yazım kurallarına uygun bir şekilde ifade edilirse yazı daha da güzelleşir. (III) Konuşmada jest ve mimiklerimizi kullanırken yazıda imla kurallarına dikkat ederiz. (IV) İmla ise bir dilin belli kurallarla yazıya geçirilmesi demektir. Numaralanmış cümleler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) I. cümle birleşik cümledir.
- B) IV. cümle basit cümledir.
- C) III. cümle bağlı cümledir.
- D) II. cümle sıralı cümledir.
14. Yan yana uzanırdık ve ıslaktı çimenler Ne kadar güzeldin sen nasıl bir eşsiz yazdı Bunu anlattılar hep yani yiten bir aşkı Geçerek bu dünyadan bütün ölü şairler Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
- A) Şahıs zamiri
- B) Fiilimsi
- C) Sayı sıfatı
- D) Ek-fiil
15. Temel taşı dinamizm olan günümüz dünyasında yerinde saymamak ve yenilenmek “öğrenmeyi öğrenmek”le mümkündür. Çünkü ancak öğrenmeyi öğrenen insan, eksikliklerini ve neye ihtiyaç duyduğunu tespit edebilir. Bu tespitten sonra eksikliklerini tamamlamanın, ihtiyaçlarını gidermenin yollarını sorgulayarak arayabilir; sonsuz bilgi labirentlerinde kaybolmak yerine, emek isteyen, keşfedici bir yolculuğa çıkabilir. Eğitimi yalnızca belirlenen zaman, mekân ve seviyede verilen bir hizmet olmaktan öte; talep edilen, merak duygusuyla emek verilerek elde edilen bir olgu hâline getirebilirsek yani öğrenmeyi öğretebilirsek toplum olarak zihinlerimizi her zaman diri tutabiliriz. Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi öğrenmeyi öğrenen bir bireyden beklenmeyen bir davranıştır?
- A) Her şey hakkında bilgi sahibi olmayı istemek
- B) Olayların nedenlerini öğrenmeye çalışmak
- C) Gereksinimlerini bilen bir bilince sahip olmak
- D) Çağının gereklerine uygun hareket etmek
16. Bir topluluğa ait bilgiler verilmiştir. • Sade bir dil kullanarak heceyle şiirler yazmışlardır. • Hepsi ilk şiirlerini aruz ölçüsüyle yazmışlar, sonra hece ölçüsüne dönmüşlerdir. • Konuşma diliyle yazı dili arasındaki farkı kaldırmak istemişlerdir. • Memleket sevgisi, kahramanlık ve yiğitlik temalarını işlemişlerdir. Buna göre aşağıdaki dizelerden hangisi bu topluluğa ait olabilir?
- A) Başka sanat bilmeyiz, karşımızda dururkenSöylenmemiş bir masal gibi Anadolumuz
- B) Gömülen leyle-i hülyâda seninArarım handeni, sevdâlarını.
- C) Benim yüzüm, yüzünden başdan başa hüzündürİkimizden birisi ikimizden biridir
- D) Desem ki vakitlerden bir nisan akşamıdır,Rüzgârların en ferahlatıcısı sende esiyor,
17. Bir mühendisi, bir şairi, bir doktoru hatta ismini hayatınız boyunca işitmediğiniz bir işe mensup birini bir işten dolayı beğenir gibi olursanız hemen bütün faziletler sizin olur. Bu cümledeki ses olaylarının tamamı aşağıdakilerin hangisinde vardır?
- A) Evrakı masaya bırakıp acil bir iş için okula gitti.
- B) Genzini yakan bu duman onu çok rahatsız etmişti.
- C) Oğlum gün boyunca yeni öğrendiği bu eğlenceli şarkıyı dinliyor.
- D) Arkadaşıma karşı sergilediği bu sert tavrını herkes eleştirmişti.
18. Bir su damlasıyla başlayan arayışlar okyanuslara kadar uzanır. Sorgulamanın sahiline vurmuştür. Öyle ya, hayata karşı dimdik ayakta kalıştır denemeyi var eden sorgulama. Deneme, anılardan ve söz yığışmasından ibaret değildir elbette. Bilimsel yazıdan uzak, dost ile söyleşme, hâlleşme, kendi dünyasında seyre dalma ve okurla birlikte yolculuğa çıkma havası içinde “ben” eksenli anlatım biçimidir. Bu parçada “deneme” ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
- A) Estetik bir zevk uyandıran şeyleri bulma isteği vardır.
- B) Soru sormanın tüm sınırları zorlanır.
- C) Tüm zorluklara karşı ayakta durabilmenin kanıtıdırlar.
- D) Yazarın kendi bakış açısını yansıtabildiği eserlerdir.
19. Kapalıçarşı’nın çok renkli ve sesli dükkânları arasında kaybolmak bir İstanbul geleneğidir. Daracık yollara sarkan cam kandiller, gümüş takılar, kahve takımları, kumaşlar ve halıları ardımda bırakarak üçüncü tepeye doğru yol alıyorum. Kapalıçarşı’nın anlattığı Doğu masalı, İstanbul Üniversitesinin merkez kampüsü önünde son buluyor. Üniversitenin zafer takını andıran görkemli kapısı şehrin önemli simgelerinden biridir. Bu parçada aşağıdakilerden hangisi kullanılmamıştır?
- A) Karşılaştırma
- B) Örneklendirme
- C) Benzetme
- D) Kişileştirme
20. Zihnimizi ve ruhumuzu besleyen yazarlar meşhur ve zengin olmaya çalışıyorlar. Bir reklam metni yazmayı hatta reklama çıkmayı akıllarından geçiriyorlar. Ticari hele de siyasi hesaplarını sokuyorlar gözümüze gözümüze. Bu durum okurların yazarlara farklı bir gözle bakmasına neden oluyor. Çünkü kimse edebiyatla gündelik hayatın olaylarına takılıp kalmak istemiyor. Farklı bir ideali, bir düşünceyi, bir yaşam biçimini yansıtmalarını istiyorlar. Varoluş biçimleri bir öneri olsun, bir umut; tıpkı yazdıkları hikâyeler, romanlar, tiyatrolar, şiirler gibi. Bu parçada “yazarlar” ile ilgili yapılan asıl eleştiri aşağıdakilerin hangisidir?
- A) Eserleriyle ön plana çıkmak istemeleri
- B) Yaşanan olayları olduğu gibi aktaramamaları
- C) Yazdıklarıyla para kazanmaya çalışmaları
- D) Okurların beklentilerini karşılayamamaları
