1. Sağlam olmalarına rağmen X hastalığının genini taşıyan iki bireyin çocuklarında bu hastalığın görülme olasılığı nedir?
- A) % 100
- B) % 50
- C) % 25
- D) % 75
2. I. Radyasyon II. Zehirli gazlar III. Tarım ilaçları Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri mutasyona neden olabilir?
- A) I, II ve III
- B) Yalnız II
- C) Yalnız I
- D) I ve II
3. Canlılarda ısı, ışık, kimyasal maddeler, pH, beslenme gibi çeşitli çevresel faktörlerin etkisiyle genterin işleyişinin değişimi sonucunda fenotipte ortaya çıkan ve kalıtsal olmayan varyasyonlar aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanır?
- A) lzolasyon
- B) Adaptasyon
- C) Mutasyon
- D) Modifikasyon
4. İneklerde et ve süt verimini arttırmak için yapılan bir uygulamada iri olan inek ırkına ait bir bireyin genleri, süt verimi yüksek olan bir ineğe aktarılıyor. Böylece ineğin yavruları hem daha iri oluyor hem de daha çok süt veriyor. Yukarıda anlatılan biyoteknolojik uygulama aşağıdaki işlemlerden hangisine ya da hangilerine örnek olabilir? I. Islah II. Gen aktarımı III. Klonlama
- A) I, II ve III
- B) Yalnız I
- C) II ve III
- D) I ve II
5. İki heterozigot gen çaprazlandığında aşağıdaki genotiplerden hangisi veya hangileri oluşabilir? I. Homozigot baskın II. Homozigot çekinik III. Heterozigot baskın
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) Yalnız I
- D) I, II ve III
6. İlk çocuğu kız olan bir ailenin ikinci çocuklarının da kız olma ihtimali nedir?
- A) % 50
- B) % 0
- C) % 100
- D) % 25
7. Ovada yaşamakta olan bir bitki türünün fideleri dağın zirvesine taşındığında bu bitkilerde genetik yapısı değişmeden aşağıda verilen değişimler gerçekleşmiştir. - Bodurluk - Yaprakların pörsümesi - Fotosentez hızının düşük olması Buna göre verilen değişiklikler aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?
- A) Adaptasyon
- B) Kalıtsal varyasyon
- C) Mutasyon
- D) Modifikasyon
8. DNA eşlenirken gerçekleşen olaylar aşağıda verilmiştir: I. Nükleotid oluşması II. Nükleotidlerin karşılıklı gelmesi III. DNA’nın uç kısımlarından açılması IV. Yeni zincirler oluşması Bu olayların sıralaması nasıl olmalıdır?
- A) I-II-III-IV
- B) V-III-I-II
- C) II-I-IV-II
- D) III-I-II-IV
9. Mutasyon ve modifikasyon arasındaki farkları araştıran bir öğrenci aşağıdaki soruların hangisine yanıt aramalıdır? I. Değişim etkeni kalıtsal olabiliyor mu? II. Değişim etkeni ortadan kalktığında canlı eski hâline geri dönebiliyor mu? III. Canlının genetik yapısında bir değişime neden oluyor mu?
- A) I ve II
- B) II ve III
- C) I ve III
- D) I, II ve III
10. Üç farklı canlı grubunda gözlenen; I. Memelilerde aynı türün farklı soylarında ekvatoral bölgeden kutuplara doğru gidildikçe vücut çıkıntılarının küçülmesi II. Karasal bitkilerin çoğunda yaprağın alt yüzeyindeki stoma sayısının üst yüzeye oranla daha fazla olması lll. Sulak ve kurak ortamlarda yetiştirilen aynı bitkiye ait çelikierin farklı gelişim göstermeleri durumlarından hangileri kalıtsal adaptasyon ile açıklanabilir?
- A) Yalnız I
- B) II ve III
- C) Yalnız III
- D) I ve II
11. Bir bitkide gözlenen çekinik özellikli bir karakteri oğul dölde de gözlemlemek isteyen bir araştırmacı bu özelliği taşıyan bir bitkiyi, I. Homozigot resesif ll. Homozigot dominant III. Heterozigot genolipteki bitkilerden hangileri ile çaprazlaması durumunda istenen fenotipi elde edebilir?
- A) I ve III
- B) Yalnız III
- C) Yalnız II
- D) I ve II
12. Homozigot genotipli, fakat fenotipleri farklı olan iki bireyin çaprazlanması sonucu elde edilen yavru bireylerle ilgili olarak, I. Ana-babadan farklı fenotipe sahip olur. ll. Heterozigot genotiplidir. lll. Yavru bireylerin kendileşmesi sonucu oluşan bireylerde üç farklı fenotip ortaya çıkar. IV. Yavru bireylerin kendileşmesi sonucu üç farklı genotip oluşma olasılığı vardır. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur?
- A) Yalnız IV
- B) Yalnız I
- C) Yalnız III
- D) II ve IV
13. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi mutasyona örnek verilebilir?
- A) lzolasyon
- B) Halterle ilgilenen bir sporcunun kaslarının gelişmesi
- C) Çevresel koşullara göre çuha çiçeğinin renginin değişmesi
- D) DNA’nın kendini eşlemesi
14. Himalaya tavşanı ayak, burun, kulak ve kuyruğu siyah; gövdesi beyaz renkli bir tavşandır. Bu tavşanın sırtındaki tüyler tıraşlanıp buraya buz torbası bağlandığında yeni çıkan tüylerin siyah olduğu gözlemlenmiştir. Bu siyah tüyler tıraşlanıp tavşana herhangi bir etkide bulunulmadığında ise tüylerin beyaz çıktığı fark edilmiştir. Yukarıdaki bilgilere göre Himalaya tavşanındaki bu değişimin nedeni ne olabilir?
- A) Doğal seçilim
- B) Adaptasyon
- C) Modifikasyon
- D) Mutasyon
15. Barajların yapıldıkları bölgelerdeki iklim değişikliğine etkileri konulu bir araştırma için Türkiye’nin en büyük barajı olan Atatürk Barajı seçiliyor. Atatürk Barajı enerji ve sulama amacıyla Fırat Nehri üzerinde kurulmuştur. Baraj 1990 yılında su tutmaya başlamış ve geçen zaman içerisinde bölgede büyük bir göl oluşmuştur. Barajın çevre illerin iklimine etkisiyle ilgili aşağıdaki basamaklardan hangisi takip edilirse araştırma en doğru şekilde tamamlanmış olur?
- A) Ortalama hava olaylarının baraj yapımından 30 yıl öncesi ve günümüze kadar olan verileri incelenmeli ve karşılaştırılmalıdır.
- B) Barajın yapımından itibaren 5 yıl boyunca hava olaylarının değişimine ilişkin veriler incelenmelidir.
- C) 1990 yılından önceki hava olaylarının ortalamalarına ilişkin verilerin nasıl değiştiği incelenmelidir.
- D) 1980 ile 2000 yıllarına ait ortalama hava olayları incelenmeli ve bunlar karşılaştırılmalıdır.
16. Bezelye bitkisinde yeşil meyve rengi özelliği baskın, sarı meyve rengi özelliği ise çekiniktir. Bezelyelerde bu özelliklerin kalıtımında üç farklı genotipte birey oluşabilir. Bezelye bitkisinde meyve rengi genotipleri aşağıdaki gibidir. Bir araştırmacı dört farklı bezelye bitkisinin meyve rengi ile ilgili yaptığı çaprazlamalarda aşağıdaki sonuçlara ulaşıyor. • 1. ve 2. bezelyeleri çaprazladığında, tamamı yeşil meyve veren ve iki farklı genotipe sahip bezelye bitkileri elde ediyor. • 1. ve 3. bezelyeleri çaprazladığında, yeşil ve sarı meyve veren ve iki farklı genotipe sahip bezelye bitkileri elde ediyor. • 1. ve 4. bezelyeleri çaprazladığında, yeşil ve sarı meyve veren ve üç farklı genotipe sahip bezelye bitkileri elde ediyor. Araştırmacının bu sonuçlarından yola çıkarak çaprazlamalarda kullanılan 2, 3 ve 4. bezelyelerin fenotip ve genotiplerinin durumu hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
17. Alçak basınç alanlarında yükselici hava hareketleri görülürken, yüksek basınç alanlarında alçalıcı hava hareketleri görülür. Bu bilgiye uygun çizim aşağıdakilerden hangisidir?
18. Hücre çekirdeğindeki genetik materyalin basitten karmaşığa doğru sıralaması nükleotid, gen, DNA ve kromozom şeklindedir. Bu sıralamayı farklı nesneler ile ilişkilendirerek anlatmak isteyen bir öğrenci aşağıdaki görselleri belirlemiştir. Öğrenci, genetik materyali oluşturan yapılar arasındaki ilişkiyi verilen nesneler arasında kurduğunda hangi numaralı nesneler açıkta kalır?
- A) 3 ve 4
- B) 5 ve 6
- C) 2 ve 4
- D) 1 ve 5
19. Aşamaları aşağıda verilen fasulye etkinliği iki öğrenci tarafından en az on kez tekrar edilerek yapılıyor. Bu etkinliğe göre öğrenciler aşağıdaki sorulardan hangisine cevap veremezler?
- A) Kalıtsal çeşitliliğin zaman içindeki değişimi neye bağlıdır?
- B) Genetik özelliklerin nesillere aktarılmasını neler etkileyebilir?
- C) Biyolojik ıslah çalışmalarının sonuçları neler olabilir?
- D) Varyasyonu artıran etmenler neler olabilir?
20. Çekinik genlerin neden olduğu kalıtsal hastalıkların bireylerde görülebilmesi için, hem anneden hem babadan çekinik gen gelmelidir. Aşağıdaki görsellerden; Görsel 1’de akraba evliliğinin hiç yapılmadığı, Görsel 2’de ise birbiri ile akraba olan ve akraba evliliğinin yaygın olarak yapıldığı bir topluluk temsil edilmektedir. Bu topluluklarda bir hastalığa ait çekinik genin bulunma sıklığı modellenmiştir. Verilenler incelendiğinde, I. İki farklı topluluktaki bireyler arasında gerçekleşebilecek evliliklerde bu hastalığın görülme olasığı yoktur. II. Görsel 2’deki gibi topluluklarda bireyler arasındaki genetik benzerlik daha fazladır. III. Koyu renkli bireylerin hepsi hastadır. yorumlarından hangileri doğrudur?
- A) II ve III
- B) Yalnız I
- C) Yalnız II
- D) I ve II
