1. (I) Anavarza Kalesi, gördüğüm en büyük ören yerlerinden biri. (II) Kilisesi, hamamı ve su kanallarıyla görüntü bakımından ilginç bir yer. (III) Ne var ki kaleye çıkmak çok da kolay değil. (IV) Buna karşılık ova, kavurucu sıcaklarla insanı bunaltırken kalenin zirvesinde serinlik sarıp sarmalıyor bedenimizi. (V) Anavarza Kalesi’nde kazılar tamamlanıp turizm açısından gerekli düzenlemeler yapılırsa Türkiye, önemli bir ören yeri kazanmış olacak. (VI) Taş merdivenleri, taşa çizilen resimleri, kaya mezarlarını görmek istiyorsanız Anavarza’ya gitmelisiniz. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde hem olumlu hem de olumsuz bir durumdan söz edilmektedir?
- A) VI.
- B) II.
- C) V.
- D) III.
- E) IV.
2. (I) Kitapların, özellikle de romanların, bir okurun yaşamındaki yeri nedir? (II) Çocuklukta, ilk gençlikte ya da daha geç dönemlerde okunan kimi romanların tadı, nasıl olur da üzerinden yıllar geçmesine karşın unutulmaz? (III) Yazarımız, benzer soruları kendine sormuş olmalı ki çocukluğundan bugüne değin yaşamında iz bırakan kitaplardan söz eden bir yapıt ortaya koymuş. (IV) Yapıtın önsözünde belirttiği gibi o kitapları okumaktan aldığı hazzı, yaptığı anımsatmalarla okurlarına da tattırmak istemiş. (V) Bunda başarılı olduğu konusunda eleştirmenler ortak bir kanıya varmışlar. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde tahmin anlamı vardır?
- A) IV
- B) III
- C) I
- D) II
- E) V
3. (I) Yazar bu kitabında bugünü, sokağı, içine karıştığımız kalabalığı, sıradan insanların sıra dışı öykülerini anlatıyor. (II) Sokakta her gün karşılaştığımız ama dikkat bile etmediğimiz insanların, görünenin ötesindeki yaşamlarını, savruluşlarını, yaşama tutunuş çabalarını aktarıyor. (III) Kahramanlarını özenle seçip onların bazı özelliklerini öne çıkarmak istiyor. (IV) Kaybeden, korkulardan kurtulmak için düşlere sığınan insanlara sevgiyle yaklaşıyor. (V) Her öyküde farklı bir kurgu, kendine özgü bir dil oluşturarak düz yazı ile şiirselliği bir araya getiriyor. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde yazarın üslubundan söz edilmiştir?
- A) II.
- B) V.
- C) IV.
- D) I.
- E) III.
4. (I) Dil, insanın kişisel düşünce, duygu ve isteklerini anlatmaya yaradığı gibi toplumsal yapıya uyumunu da sağlar. (II) Bir toplumu oluşturan bireyler, ortak kültür değerlerini dil yoluyla birbirlerine aktarırlar. (III) Öte yandan dil, yaygın bir iletişim aracı olarak evrensel boyutludur. (IV) Çünkü her ulusun kendi yaşam görüşünü, felsefesini yansıtan ulusal dil, insanlığın ortak malı olan uygarlığın izlerini taşır. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde dilin birden çok işlevinden söz edilmektedir?
- A) I. ve IV.
- B) III. ve IV.
- C) II. ve III.
- D) II. ve IV.
- E) I. ve II.
5. (I) Televizyon dizilerinin her zaman yaşamımızda önemli bir yeri oldu. (II) Ancak, son birkaç yıldır ağırlıklarını daha çok hissetmeye başladık. (III) Eş dost sohbetlerine kadar sızdı bu programlar. (IV) Günlük yaşamımızı, izlediğimiz dizinin ekrana geleceği güne ve saate göre planlıyoruz. (V) Diziler, öyküleriyle, öykülerinin geçtiği yerlerle, karakterleriyle ve müzikleriyle de yaşamımızın vazgeçilmezleri arasına girdi. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde karşılaştırma söz konusudur?
- A) IV
- B) V
- C) I
- D) III
- E) II
6. O, 43 yıldır hep insan fotoğrafları çekiyor ve bu süre içinde edindiği deneyimlerini şöyle anlatıyor: (I) Başka insanların dünyasına girerken onlardan izin alın ve onlara karşı zorlayıcı tavırlar takınmayın. (II) Aranızda bir yakınlık kurulmasını sağlayın ki sizi reddetmeleri olasılığı ortadan kalksın. (III) Fotoğrafını çekeceğiniz kişiyle aynı dili konuşmanız şart değil, bunu beden diliyle de sağlayabilirsiniz. (IV) Müzelere gidip ressamların kompozisyonlarını inceleyin, böylece çekeceğiniz karenin kompozisyonunu makinenizde nasıl yerleştireceğinizi öğrenirsiniz. (V) Günümüzde dijital makinelerle çekilen fotoğraflar üzerinde oynanarak bazı görüntüler kesilip değiştiriliyor, ancak bu yolla iyi bir kompozisyon oluşturmayı öğrenemezsiniz. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde öneri ve gerekçesi birlikte verilmiştir?
- A) II. ve IV.
- B) I. ve II.
- C) II. ve III.
- D) III. ve V.
- E) III. ve IV.
7. Kütlesi önemsenmeyen makaralardan oluşan şekildeki düzenekte, P cismi F kuvvetiyle dengelenmiştir. Buna göre, F kuvveti kaç P dir?(Sürtünmeler önemsizdir.)
- A) 1
- B) 1/2
- C) 1/3
- D) 2/3
8. Kütlesi önemsiz, çubuk ve makaralarla kurulmuş düzeneklerde G ağırlıklı cisimler F1, F2, F3 kuvvetleriyle şekildeki gibi dengede tutulmaktadır. Buna göre, hangi düzeneklerde kuvvetten kazanç sağlanır? (Sürtünmeler önemsizdir.)
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) Yalnız II
9. Özdeş K, L, M, N, P makaralarıyla kurulmuş şekildeki düzenekte F kuvvetinin uygulandığı ip bir miktar aşağıya doğru çekiliyor. Buna göre, aşağıdaki makara çiftlerinden hangi ikisi birbirine göre zıt yönde döner?
- A) K ile L
- B) L ile M
- C) N ile P
- D) L ile P
10. Yarıçapları sırasıyla r, 3r olan X, Y dişlileri şekildeki konumda duruyor. X dişlisi ok yönünde en az kaç tur döndürülürse dişliler yine şekilde verilen konuma gelir?
11. Sürdürülebilir gıda üretim sistemi olan akuaponik, geleneksel balık yetiştiriciliği ile topraksız tarım üretiminin birleştirilmesinden oluşur. Bu sistemin çalışma prensibi aşağıda verilmiştir. Yapılan bu uygulamadan hareketle aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
- A) Sistemde zararlı amonyaktan arındırılan suyun tamamı balık tankına geri dönmektedir.
- B) Üretilen bitkilerin balıklar tarafından tüketilmesiyle kendi kendine yeten bir ekolojik sistem oluşmuştur.
- C) Balıkların solunumu sonucu açığa çıkan ve suda çözünen CO2 gazını bitkiler fotosentez için kullanılır.
- D) Balık atıklarının bitkilerin kullanacağı azotlu bileşikler haline dönüştürülmesi azot döngüsüne örnektir.
12. Görselde Karadeniz Bölgesi’nde ulaşımı sağlamak için yapılan teleferik sistemi verilmiştir. Bu teleferik tasarlanırken aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır?
- A) Yoldan kazanç sağlamak
- B) Enerjinin büyüklüğünü değiştirmek
- C) Kuvvetten kazanç sağlamak
- D) Kuvvetin yönünü değiştirmek
13. Asetik asit yumurta kabuğundaki kalsiyum karbonat ile reaksiyona girer ve kabarcıklar halinde karbondioksit gazını açığa çıkartır. Toz hâline getirilmiş yumurta kabuğu bazı çözeltilere ilave edilmiş ve sonuçlar tabloda gösterilmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisine kesinlikle ulaşılır?
- A) M çözeltisi mavi turnusol kâğıdına etki eder.
- B) K ve L çözeltilerinin pH değeri 7’den büyüktür.
- C) N çözeltisi metil oranja etki eder.
- D) K ve N çözeltilerinin türü aynıdır.
14. Sadece ışık şiddetinin farklı olduğu ortamlarda özdeş fasulye tohumlarından elde edilen bitkilerin görselleri aşağıda verilmiştir. Bu görsellerle ilgili olarak; 1. öğrenci fasulye tohumlarında düşük ışık şiddetinde kalıtsal bir değişikliğin olduğunu iddia etmiştir. 2. öğrenci bu değişimin kalıtsal olmadığını, çevresel faktörlerin gen işleyişinde bir değişiklik oluşturduğunu iddia etmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisini yapan öğrenci iddiasının doğruluğunu kanıtlar?
- A) Görsel II’den elde edilen tohumları düşük ışık şiddetinde yetiştirerek çok yapraklı, normal boyda fasulye elde eden 2. öğrenci
- B) Görsel II’den elde edilen tohumları yüksek ışık şiddetinde yetiştirerek çok yapraklı, uzun boylu fasulye elde eden 1. öğrenci
- C) Görsel I’den elde edilen tohumları normal ışık şiddetinde yetiştirerek çok yapraklı, normal boyda fasulye elde eden 2. öğrenci
- D) Görsel I’den elde edilen tohumları yüksek ışık şiddetinde yetiştirerek çok yapraklı, uzun boylu fasulye elde eden 1. öğrenci
15. Aralarında beslenme ilişkisi bulunan K, L ve M türlerinin belli bir zaman diliminde bir bölgedeki birey sayıları grafikteki gibi değişmiştir. Grafikten yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi doğru olabilir?
- A) K ve L, M’yi besin olarak kullanmaktadır.
- B) K olmadan M sürekli artış gösterir.
- C) K, M’nin gelişimini olumlu etkilemiştir.
- D) M, L’nın yumurtalarıyla beslenmiştir.
16. Araçlarda güvenli bir sürüş için yolların sıcaklığına göre sürati ayarlamak çok önemlidir. Yolun sıcaklığı azaldıkça aracın yol tutuşu azalacağından sürati de azaltılmalıdır. Bu bilgiden hareketle bir öğrencinin, gelecekte kullanılabilecek sürücüsüz araçlar için robotik kodlama ile yaptığı yazılım, aracın süratini yolun sıcaklığı ile orantılı bir şekilde ayarlamaktadır Yazılımı test etmek için K ve L maddelerinden yapılmış eşit uzunluktaki üç yola aynı miktarda ısı vererek özdeş araçlar yarıştırılmış ve III. yolu kullanan araç 2. olmuştur. Verilenlere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- A) K’nin öz ısısı L’den yüksektir.
- B) III. yolda K ve L farklı uzunluklarda kullanılırsa sıralama değişmez.
- C) III. yolda L’nin kullanıldığı kısım artırılırsa bu yolu kullanan araç birinci olur.
- D) Yolların öz ısının yüksek olması araçların süratini artırmıştır.
17. Bir bölgede öğle vakti bir cismin gölgesinin yönü o bölgenin bulunduğu yarım küreyi verir. Görselde bir şehir üzerinde üç farklı günde öğle vakti Güneş’in konumu verilmiştir. Verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle tespit edilemez?
- A) Şehrin Dünya üzerinde hangi yarım kürede olduğu
- B) K gününün gün/ay olarak tarihi
- C) L gününün gün/ay olarak tarihi
- D) K ve M günlerinin hangi mevsimde yer aldığı
18. Aşağıda bir gazete haberi verilmiştir Bu haberin devamına aşağıdaki ifadelerden hangisi getirilemez?
- A) Bakterilerin genetik yapılarının mutasyona uğraması
- B) Virüslerin genetik yapılarını zaman içerisinde değiştirmesi
- C) İnsan DNA’sının antibiyotiklere karşı direnç geliştirerek mutasyona uğraması
- D) Doğal seçilim ile antibiyotiğe karşı dirençli bakterilerin hayatta kalması
19. Atmosferimizdeki hava, ağırlığından dolayı temas ettiği yüzeylere basınç uygular. Bu basınç, açık hava basıncı olarak isimlendirilir. Aşağıda bir kuş kafeslerinde bulunan suluğun doldurulması sonucu oluşan durum gösterilmiştir. depolarından hangileri yerleştirildiğinde sıvı taşmaz? (Vitaminli suyun yoğunluğu sudan büyüktür.)
- A) I ve II
- B) II ve III
- C) Yalnız I
- D) I, II ve III
20. K, L ve M basit makinelerinin ayrı ayrı P cismini kaldırabilmek için uyguladıkları kuvvetler Grafik I’de gösterilmiştir. Bu basit makineler ile P cismini kaldırabilmek için Şekil I’deki düzenek oluşturulmuştur. Verilenlere göre aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
- A) K’nin kuvvet kazancına etkisi vardır.
- B) Düzeneğin P cismine uyguladığı kuvvet cismin ağırlığından küçüktür.
- C) L yoldan kazanç sağlayan bir kaldıraç çeşididir.
- D) M basit makinesi sistemde iki tane kullanılmıştır.
