ALES Türkçe Paragraf Deneme Sınavı

Uzun ömür, olağanın ya da size biçilmiş bir yaşamın ötesine geçip bunu da aşan bir olgudur. Doğum olur, doğana "uzun ömür" dileğinde bulunurlar. "Uzun ömür", acaba dünyada olağanın dışında bir ömür sürmek, sanıldığı ve beklenildiği kadar insana mutluluk verir mi, onu sevindirir mi? Belki imrendirir sizi, yolun ister başlarında, ister sonlarında olsun yaşadıklarınızdan daha çoğunu yaşamak isteği yüreğinizi titretebilir. Bu bencilce bir duygudur, bu nedenle ----

Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilemez?

Dil eğitiminin temel amacı, kişilerin düşünme ve iletişim becerilerinin geliştirilmesidir. Dille iletişimin bir yönünü anlatma, öteki yönünü anlama oluşturur. Bu nedenle bütün ülkelerin eğitim sistemlerinde, dil eğitimine özellikle ve öncelikle ana dili eğitimine büyük önem verilir. Yetişmekte olanlara dilin çok iyi bir şekilde öğretilmesi için çalışılır. Çünkü dil, kültürün temel ögesidir ve insanları birbirine yaklaştıran en güçlü araçtır.

Bu parçada aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur?

Bence kitap ----. Bazı tanıdıklarım haftada üç dört kitap okuyor. Onlara hayret ediyorum. Kitap, içinde yaşadığımız ev gibi olmalı, vatan gibi olmalı, ona alışmalıyız, bağlanmalıyız, köşesini, bucağını gayet iyi tanımalıyız. Her vakit başka eserler okuyanlar, iki üç günde bir dostlarını, evlerini, vatanlarını değiştiren insanlara benzemezler mi?

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilemez?

(I) Sanat tutkunluğu olan veya sanatçılık yeteneği öne çıkanların sanata ilk atıldıklarında duygularını genellikle şiirle aktardıkları bilinmektedir. (II) Öyle anlaşılıyor ki gençlik çağının heyecanlı yıllarında Karay da şiirle uğraşmış. (III) Bugün de kendisinden söz edilen bir sanatçı olma niteliği kazanmıştır. (IV) Fakat bu, onda sadece geçici bir heves olarak kalmıştır. (V) Onu asıl büyük sanatçı yapan 1908'den ölünceye dek yazdığı düz yazılardır. (VI) Karay, güldürü, anı, hikâye, fıkra, roman gibi değişik konu ve türlerde yazdığı düz yazılarla öne çıkmış.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Ünlü ressam Pablo Picasso okulda başarısız bir öğrenciymiş; en çok da matematik dersi ile başı beladaymış. Niye biliyor musunuz? Çünkü bu küçük çocuk, 4 sayısını gördüğü zaman bunu bir buruna benzetiyor ve o burunun ait olduğu yüzün geri kalan bölümünü çizmek için dayanılmaz bir istek duyuyormuş. Diğer çocuklara 4, tam olarak öğretildiği görünürken, bu dahi ressam; 4'ü öne fırlamış bir burun olarak görmekten hiç kurtulamamış.

Aşağıdakilerden hangisi bu parçada belirtilenleri destekler niteliktedir?

(I) Anne ve babaların çocuklarıyla arkadaşca ilişki içinde olmasının önemi, toplumun bilinçlenmesiyle her gün daha iyi anlaşılıyor. (II) Bilhassa kültürlü anne babalar çocuklarıyla ilişkilerinde bu hususa büyük özen gösteriyorlar. (III) Çocuk yetiştirme tutumları içinde arkadaşlığın büyük önemi var. (IV) Arkadaşlık, çocukla eşit ilişki içinde olma, aile içindeki kuralları karşılıklı konuşmayla çocuğun anlamasını sağlama, çocuğa eşit haklar tanıma, çocuğun fikirlerini açıkça belirtmesini destekleme ve birçok şeyi paylaşma gibi konuları içeriyor. (V) Görüldüğü gibi bu tarzda çocuk yetiştiriyor olmak, disiplinsiz davranmak anlamına gelmiyor.

Bir yazarın günümüz çocuk eğitimiyle ilgili görüşlerinin anlatıldığı bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

(I) Gerçek düşünce adamları sadece sağlıklarında değil, öldükten sonra da çıraklar edinmeye, dolayısıyla düşünmeye devam ederler. (II) Her yeni çırak, onlarda açılmamış yeni kapılar bulur, yeni dünyalar keşfeder. (III) Çırakların görevi, üstatlarının yolunu aynen devam ettirmek değildir. (IV) Asıl hedefi sonuna kadar taş yontup üstada sunmak değil, onu aşarak üstat olmak olmalıdır. (V) Düşüncenin en büyük düşmanı, hayran olunan düşünce adamlarının eserlerini mukaddes kitaplar gibi görüp sözlerini ayet gibi ezberlemek ve üzerlerine bir şey ilave etmemektir.

Bu parçanın ana düşüncesi numaralanmış cümlelerin hangisinde verilmiştir?

(I) Her şeye rağmen bugün sanat çalışmalarımızın yüksek düzeyde başarı sağlamasında geçmişteki deneyimlerimizin katkısı büyük olmuştür. (II) Geçmişe bakarak en azından bulunduğumuz aşamayı saptayabiliyoruz. (III) Yine de yerimizin çok üst düzeylerde sanatsal bir değerde olduğunu zannetmiyorum. (IV) Ama daha fazla çalıştığımız zaman, geçmişle şimdinin sentezini başarılı bir şekilde ortaya koyabiliriz. (V) Batı hayranlığının yanlışlığını söyleye söyleye, bilerek ya da bilmeyerek, yine de hayranlığımızı yapıtlarımızda sürdürüyoruz. (VI) Eleştirmenlerimiz, Batı hayranlığını kınarken bile hep Batı sanatının kriterlerini kullanıyorlar.(VII) Sanat yaşamınızın bu çarpık ve yanlış yol haritasından hepimiz sorumluyuz.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense, ikinci paragraf numaralanmış cümlelerden hangisiyle başlar?

"Eleştiridir kitapları yaşatan, okurlar değil." der bir yazarımız. Kitapların kolayca unutulmaması için onlara ilişkin eleştirinin, dik başlı ve metinler arasında ilişki kurularak esere yeni boyutlar kazandıran nitelikte yazılması gerekir. Dilde ve düşünüşte yeni açılımlar yakalayabilmeli eleştiriler.

Aşağıdakilerden hangisi bu parçada belirtilenleri destekler niteliktedir?

Dokuz yıl önce pimpis bir çöplükten farksız olan bu köyü, yine bu köyün çocuğu olan öğretmen bey, tertemiz hale getirdi. Bu başarısında öğretmenin herkesin huyunu suyunu bilmesi ve herkese ona göre davranması önemli rol oynadı. O, köyün hem öğretmeni, hem din adamı, hem doktoru, hem emniyet görevlisi, hem ekonomi uzmanı, hem işçisi, hem çiftçisi... Kısacası o, köyün her şeyidir. Dokuz yıl içinde köyünü, vatan toprağında bütün benzerlerinden üstün, hatta onlarla taban tabana zıt, çalışkan ve mutlu insanlar yurdu yaptı.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

(I) Edebiyata sanat olarak baktığımızda, onun bilgi zenginliğini sunmasından daha önemli bir işlevi olduğunu görmemiz gerekir. (II) Bu, estetik işlevdir. (III) Masalın, şiirin, romanın, öykünün esas önemi buradan gelir. (IV) Ama insanı derinden .etkileyen, ruh yönünde· değiştirip geliştiren, onu insanlaşma yolunda yücelten, edebiyatın estetik yönüdür. (V)

Bu parçadaki numaralanmış yerlerden hangisine düşüncenin akışına göre "Öteki bilgiler öğretici kaynaklarda zaten yer almaktadır." cümlesi getirilebilir?

Halkın ilgi gösterdiği romanları eleştirmenlerin genellikle beğenmemesi konusunda "Kitap satışları halkın nabzı değil. Burada farklı etkenler söz konusudur." diyor bir eleştirmenimiz. Daha sonra da usta bir yazarımızın, okur tarafından beğenilmeyen bir romanının eleştirmenlerce göklere çıkarıldığını örnek göstererek şunları söylüyor: "Eleştirmenlerin tavrı doğru bir şey. Bu, halkı tanımamak veya halktan kopuk olmak anlamına gelmiyor. Hatta bence tam tersi. Medyanın gücünün bu kadar artması, romana bile el uzatması yüzünden eleştirmenler, romanımızın vicdanı olmaya başladı."

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

Kişiyi yaşamaya itiyordu Sait Faik. Zorla değil; kanıtlayarak, açıklayarak, ikna ederek ... Çünkü gerçekte o da yaşama genel anlamda bağlılık duymaktan uzaktı. Bu yüzden karamsar bir hava sezilirdi yazılarında. Yaşamak için bir hırsı, isteği yoktu ya da öyle sanılırdı. Fakat bize bıraktığı iki romanı, yüzlerce öyküsü, şiirleri kişiyi yaşamaya, hayatın bütün güzelliklerini tatmaya bir çağrıdır. İlk bakışta karamsar gibi gelen yaşam izlenimleri üzerinde biraz durunca bunların, umutsuzca seven büyük bir şairin aşırı duygu taşkınlıklarından doğan geçici bir karamsarlık olduğu görülür.

Bu parçada Sait Faik'le ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemistir?

Bir eleştirmenin, sanat yapıtını değerlendirebilmesi için, o sanat dalından anlaması, onun özelliklerini bilmesi ve kafasında bir ölçü oluşturması gerekir. Yani, bir müzik meraklısının kalkıp edebiyat eleştirisi yapmak istemesi yanlıştır. Bunun gibi, sanat üzerinde sadece genel bazı beğenileri olan birinin, bu beğenilere dayanarak, sanat yapıtını iyidir ya da kötüdür diye yargılaması doğru olmaz. Eleştiri olmaz bu. Çünkü elinde ölçü yoktur bir kere, ölçünün doğrusu ise hiç yoktur.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen, aşağıdakilerden hangisidir?

Okumayı severim; ancak çok okuyan bir kişi olduğumu söyleyemem. Çoğu zaman, aldığım kitabı biraz karıştırdıktan sonra, beni sıkıyor diye bırakırım. Bırakmamalı. Birtakım kitaplar vardır, sıkılsak da, kolay kolay anlamasak da onları okumalıyız. Yenmeliyiz sıkıntıyı. Anlamaya gelince; ne biliyoruz anlamadığımızı? Anlamak bir bakıma alışmak demektir. Kişi, alıştırmalıdır kendini anlamaya, ilk okuyuşta anlamadığımız, tat almadığımız bir kitabı elimizden atmak; düşüncemizi işletmek istemediğimizi gösterir.

Bu parçada yazar, aşağıdakilerden hangisine değinmemiştir?

Soru sormakla başlar ilk bilinçlenme; sorularla çevresini, insanları, dünyayı keşfeder çocuk. Neler sormaz ki! Ver karşılığını verebilirsen! Yepyeni izlenimlere açılan kapılardır çocuk soruları. Tek başına birer şiirdir onlar. "Kuş niye uçar kedi neden uçmaz? İnsanlar neden büyük?" Daha neler neler...

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir'?

Büyük şşşehir, bize kiminle birlikte olmamız konusunda bir seçme olanağı vermiyor. Otobüse ya da dolmuşa, durakta öbeklenmis olanlar kimlerse, onlarla biniyorsunuz. Oysa eskiden İstanbul'da taşıtlara binenler birbirlerini tanırlardı. Ozellikle Boğaz vapurlarında yolcuların birbirlerini tanımaları çok doğaldı. Hatta iskelede birbirlerine yol vermeye çalışırken, vapuru dakikalarca bekletenler olurdu. Artık böylelerine rastlamak mümkün değil.

Bu parçada yazar, aşağıdakilerin hangisinden yakınmaktadır?

Evimizin çok yakınında bir meydan vardı. Hatta sonları burada toplanır, gün batımına kadar oynardık. Köyü çevreleyen düzlükler, düzlüklerin bittiği yerde başlayan ağaçlıklar vardı. Çoğu zaman ta oraya kadar gider, kekik kokan havayı teneffüs ederdik. Elektrik olmadığı için akşamları gaz lambası önünde ders çalışırdık. Kasabaya varmak için saatler süren yolculuğu unutmak mümkün mü? O yıllarda bu küçük köyden ayrılmayı hayal bile etmezdik. Ama gün geldi oldu. Büyük kentler de hoşuma gidiyor, onların da kendince güzel yönleri var. Ama aslını sorarsanız o günleri arıyorum. Çalılık meydan, bakımsız yollar tüm sıcaklık ve canlılığıyla gözümde tütüyor.

Bu sözleri söyleyen kişi aşağıdakilerden hangisini özellikle vurgulamak istemektedir?

İçimde bir sıkıntı, bir bunalma, bir bıkkınlık olduğu zaman, kendimi her şeyin boşluğuna, anlamsızlığına bıraktığım anlar olur. Böyle zamanlarda bir hastanın ilaç şişelerine sarılışı gibi ben de Sait Faik'in hikayelerine sarılırım. Sevdiğim yazarların her kitabını aynı ölçüde sevmediğim halde Sait Faik'in her kitabında sevdiğim hikâyeler bulurum. Bu hikayelerde beni yaşama bağlayan ve yaşamımı anlamlı kılan özellikler vardır. İşte Sait Faik, bu sırrı yakalamış ve başarılı olmuş ender bir sanatçıdır.

Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de kitapçılık, son çeyrek yüzyıl içinde çehre değiştirdi. Öncelikle kitabı seven, işinin manevi boyutuyla tatmin olan bir kitapçı türü vardı eskiden, şimdi sayıları enikonu azaldı o insanların. Yalnızca kitap satan, iyi "çeşit" bulunduran pek az dükkan görüyoruz. Çoğu, kırtasiye, kaset, oyuncak hatta başka tüketim malları bulunduruyor. Vitrine, kolay satılan maldan başkası zor giriyor.

Bu parçanın bütününde yazar aşağıdakilerin hangisinden yakınmaktadır?