1. Günümüzden 300 milyon yıl önce, jeologların Karbonifer Çağı dedikleri dönemde dünya, çok farklı bitki ve hayvan türlerinin yaşadığı geçiş bataklıklarla kaplıymış. Bu canlılar, jeolojik dönemler sonucu toprağa gömülmüş ve milyonlarca yıl içinde, yerin altında bugün kömür ve petrol denilen maddelere dönüşmüş; bunlara mineral yakıtlar denmiştir. Bu maddelere, canlıların fosilleşmiş kalıntılarından oluştuğu için fosil yakıtlar da denir. 20 ve 21. yüzyılda dünya çapındaki teknolojik gelişmelerle, fosil yakıtlardan elde edilen enerjiye olan ihtiyaç artmıştır. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
- A) Açıklama
- B) Tanımlama
- C) Terimler
- D) Mecazlı söyleyişler
- E) Nesnel veriler
2. Carablus Köprüsü, her biri yüzer metrelik sekiz gözden yapılmış. Bizim Galata Köprüsü'nün bir buçuk katından daha fazla uzunlukta, her gözün iki tarafından yükselen yarım daire şeklindeki çelik kavislerle sekiz tane beton ayak üstüne gerilmiş çok heybetli bir demir kütlesi. Üstü açık kalmış bir tünel, yanları parmaklıkla işlenmiş bir halde dümdüz uzamaktadır. Ortadaki raylar sonlara doğru birbirine bitişmiş gibi görünüyor. Yalnız Fırat üstünten trenleri geçirtmek için değil aynı zamanda Alman mimarisini övdürtmek için yapılmış bir abide. Bu denli görkemli bir köprüyü ilk kez görmek insanı şaşırtıyor. Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) I. kişili anlatımla oluşturulmuştur.
- B) Öğretici bir yol izlenmiştir.
- C) Karşılaştırmadan yararlanılmıştır.
- D) Kurallı cümleler kullanılmıştır.
- E) Sayısal verilere yer verilmiştir.
3. Gökyüzü ve yeryüzünün birleştiği yere, medeniyetlerin doğduğu, ışığın yükseldiği, erdemin tarif edildiği topraklara gidiyoruz, Anadolunun en doğusuna. Yıldızların yeryüzüne attığı her tebessümü, çıplak gözle görebilirsiniz buralarda. Hani derler ya ölsem de gam yemem, işte öyle bir his içimizdeki kıpırtının adı. Heybetli dağları, geceleri zifiri karanlık ve sessizliğin musikisi çalar her yanda. Yorgun doğunun uzaklardan ağır aksak gelen ekspresinin çığlıklarıyla ürperir, uyanır mahmur ve kara gözlü gece. Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Anlatıma duygular katılmıştır.
- B) Karşılaştırmaya başvurulmuştur.
- C) Kişileştirme yapılmıştır.
- D) Düşsel öğelere yer verilmiştir.
- E) Betimleyici öğelere yer verilmiştir.
4.
Eli yüzü düzgün dünya seyircisi önüne çıkarabileceğimiz fikrimiz yok.
Yukarıda verilen cümlesindeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerden hangisiyle giderilebilir?
- A) "filmimiz" sözcüğünden önce "sinema" sözcüğü getirilerek
- B) "önüne" sözcüğü cümleden atılarak
- C) "çıkarabileceğimiz" sözcüğü yerine "çıkartabileceğimiz" sözcüğü getirilerek
- D) "Eli yüzü düzgün" sözü cümleden atılarak
- E) "Eli yüzü düzgün" sözü "filmimiz"den önce getirilerek
5.
Aşağıdakilerden hangisinde "Onu gördükçe neşelenir, uzak kaldıkça kederlenirdi." cümlesindekine benzer bir anlatım bozukluğu vardır?
- A) Tabloya hayran kalmış ama satın alamamış.
- B) Sanat, insanları birbirine yaklaştırdığı gibi uzaklaştırabilir de.
- C) Sanat, hayatı yüceltme ve onu daha anlamlı kılma çabasıdır.
- D) Birinci soruyu sen, ikinci soruyu ben çözeyim.
- E) Çocuklara davranışlarımızla örnek olmalıyız, iyi eğitmeliyiz.
6. Klasik yapıtların çocuklara göre sayfalarının azaltılarak yayımlanmasını ve okullarda bu kitapların okutulmasını başarı olarak görüyor kimileri. Elbette çocukların eskiye göre daha çok kitap okuması sevindirici bir gelişme. Ancak bu çocuklar ileriki yıllarda "Ben bunu zaten okumuştum." diyerek klasiklere dönüp bakmayacaklar bir daha. Böylece klasikler, basit kitaplar olarak kalacak akıllarında. Bence çocuklara kitap okutacaksak yaşlarına uygun, nitelikli kitaplarla yapmalıyız bunu. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?
- A) Tanık gösterme
- B) Betimleme
- C) Karşılaştırma
- D) Tartışma
- E) Öyküleme
7.
Tekneler kiralayıp Boğaz'da gezintiye çıkıldı.
Bu cümledeki anlatım bozukluğuna benzer bir anlatım bozukluğu, aşağıdakilerden hangisinde vardır?
- A) Hükümet tabibine muayene olup sağlık raporu alınacak.
- B) O yıllarda kardeşim on, ben on beş yaşlarındaydım.
- C) Uzun gece yürüyüşleri yapmak sağlığıma yararlı geldi.
- D) Aşırı hız üç kişinin ölümünü sağladı.
- E) Hiç kimse sokağa çıkmamıştı, evinde oturuyordu.
8.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu yapılmıştır?
- A) Artık nüfus sayımı yapılmıyor, bu yüzden ne kadar arttı bilemiyoruz.
- B) Nüfus gücü, değerlendirilebilirse, ülkenin geleceği için çok gereklidir.
- C) Yapılan sayıma göre şehir nüfusu artarken, köy nüfusunda azalma söz konusudur.
- D) Gelişmekte olan ülkelerde, gelişmiş ülkelere oranla nüfus artışı daha fazladır.
- E) Ülkemizin genç bir nüfusa sahip olması güzel bir şey.
9. Meteorlar, uzayda hareket eden küçük, katı kitlelerdir. Hareketleri esnasında dünyanın atmosferine de girebilirler. Meteorlar dünyamızın atmosferine girdiği zaman, uzayda bıraktıkları belirgin, ışıklı iz sayesinde onları açık seçik görebiliriz. Söz konusu ışıklı iz, havanın yüzeylerine sürtüşmesinden doğan kızmanın sonucudur. Bir toplu iğne başı büyüklüğünde olan meteorların yanında ağırlıği tonları bulan bazı meteorlar da vardır. Meteorların çoğu dünyanın atmosferinden geçerken ısının etkisiyle tamamen yok olurlar. Sadece büyük meteor parçaları dünyaya ulaşabilir. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?
- A) Tartışma
- B) Tanık gösterme
- C) Açıklama
- D) Kişileştirme
- E) Örneklendirme
10.
Aşağıdakilerden hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
- A) Güneşin sıcak ışınları yüzümüze vurur vurmaz gözlerimizi açardık.
- B) Zor günlerimizde, komşularımız bize çok yardımcı olmuştu.
- C) Bu tavrınızla yalnızca beni değil, hepimizi mutlu ettiniz.
- D) Aslında ne yapmak istediğimi, tam olarak bilemiyordum.
- E) Babam, hasta olacak adamın ayağına doktor gelirmiş, dedi.
11. Sirkeci, Kadıköy ve Bostancı iskelelerinden kalkan ada vapurlarının ilk durağı Kınalıada'dır. Adını kına renkli toprağından almış Kınalıada'ya ayak basar basmaz iskelenin hemen karşısında gelenleri karşılayan asırlık ihtiyar konaklar, ada mimarisinin zarafeti konusunda ipucu veriyor gibi. Ayrıca iskeleden tepeye doğru uzanan ve bir masal dünyasını andıran yol, yürüyüş yapmak için ideal bir parkur. Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Tanımlamaya başvurulmuştur.
- B) Kişisel duyulara yer verilmiştir.
- C) Betimleyici bir yol izlenmiştir.
- D) Kişileştirme yapılmıştır.
- E) Benzetmeden yararlanılmıştır.
12.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinden "birlikte" sözü çıkarılabilir?
- A) Düzenlediğimiz ödül törenine o ünlü sanatçı oğluyla birlikte gelmiş.
- B) Eğer yalnız gitmekten korkuyorsanız birlikte gidelim.
- C) Yaşı ilerlemiş olmakla birlikte gücünden pek bir şey yitirmemiştir.
- D) Yapıtın biçimsel yetkinliği, toplumcu çözümler üretmesiyle birlikte olursa değer taşır.
- E) Onunla öğrencilik yıllarımda birlikte kalmıştık.
13. Gezimizin sonunda Eminönü'ne yaklaşırken birden kuzey rüzgarı çıktı, sisi birkaç dakikada dağıttı. Karşımızda güleç tepeler arasında şirin bir nehir gibi İstanbul Boğazı kıvrılıyordu. Sağımızda Asya toprağı olan Üsküdar vardı. Denizin üstünde sayısız küçük vapur, gelip geçiyordu. Kız Kulesi ve Galata gözlerimizin önündeydi. İstanbul'un uçsuz bucaksız genişliği ve masmavi deniz, hayranlığımızı iyice artırıyordu. Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Karşılaştırmalarla düşünce somutlaştırılmıştır.
- B) Betimleyici bir yol izlenmiştir.
- C) Benzetmeye yer verilmiştir.
- D) İnsana özgü nitelikler doğaya aktarılmıştır.
- E) Kişisel duygular belirtilmiştir.
14.
"Bu iş yerinde koyu renk takım ve beyaz kravat takmak zorunludur" cümlesindeki anlatım bozukluğu nasıl giderilebilir?
- A) "zorunludur" sözcüğünün yerine "gereklidir" sözcüğü getirilerek
- B) "ve" sözcüğü yerine "ile" sözcüğü getirilerek
- C) "takım" sözcüğünden sonra "giymek" sözcüğü getirilerek
- D) "renk" sözcüğü cümleden atılarak
- E) "Bu" sözcüğü cümleden atılarak
15.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu söz konusudur?
- A) Dünyada birçok canlının nesli tükenmek üzere.
- B) Kimse çevreyi korumuyor, bilinçsizce kirletiyor.
- C) Ülke sorunlarına çözüm bulmak kolay değil.
- D) Dolabın içinde renk renk kalemler gördüm.
- E) Günlük gazeteleri her gün dikkatle okurdu.
16.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu yapılmıştır?
- A) Her birimiz ayrı yerlerde olsak da birbirimizle daima haberleşiriz.
- B) Yıllar önce kurduğumuz dostluklar şimdikilerden daha kalıcı oluyor.
- C) Projemi iyi anlatamadığım için dinleyenler ondan pek bir şey anlamadı.
- D) Aramıza yeni katılanlar uğruna düzenlediğimiz bu geceye herkes katılmalı.
- E) Her akşam burada toplanır, günün ilginç olaylarını tartışırdık.
17. Samistal Yaylası, 2600 metre yükseklikte, etrafında bir tek ağacın olmadığı, taşlık_bir alanda kurulmuş yalnızlık çeken bir yayla. Evleri alçak tavanlı ve tamamen kesme taştan yapılmış en az 100-150 yıllık evler. Burada artık eskisi gibi kalabalık şenlikler yapılmasa da bazıları kendi imkanlarıyla yaylayı yaşatmaya çalışıyor. Genellikle kapalı seyreden Karadeniz ikliminin aksine Samistal'da masmavi bir tablo gibi açık havayı görmemek neredeyse imkansız. Burası, hem konum itibariyle hem de havasıyla diğer yaylalardan ayrılıyor. Etrafını çeviren Kaçkar zirveleri, Kavrun Yaylası, Apevanak Yaylası ortasında özel bir yere sahip. Ancak bugünkü görüntüsüyle geçmişteki görkemli günlerini arıyor yayla. Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Sayısal verilerden yararlanılmıştır.
- B) Kişileştirme yapılmıştır.
- C) Betimleyici bir anlatım izlenmiştir.
- D) Benzetmeye başvurulmuştur.
- E) Örneklendirmeye başvurulmuştur.
18. Güneş tam tepemizdeyken sessiz sahilleri, büyüleyici gün batımı ve tostuyla tanınmış Ayvalık'a ulaştık. Bu şirin yer, görünürde kederli bir ölüm sessizliğiyle, ama aynı zamanda birçok uygarlıktan kalan binbir çeşit ses ve dokuyla ağırladı bizi. Ağır ağır ilerledik şehrin içine doğru. Sıra sıra dizilmiş, yılların yorgun düşürdüğü ahşap evler sıcacık merhabalarla selamladı hepimizi. Akşama doğru güneşin batışını seyretmek için Şeytan Sofrası'na çıktık. Gördüğümüz manzara karşısında büyülendik adeta. Bu masalsı zaman dilimini, ölümsüzleştirmek için kimimiz kameramıza kimimiz fotoğraf makinemize sarıldık. Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Anlatıma öznellik katılmıştır.
- B) Yinelemelere yer verilmiştir.
- C) Öyküleyici anlatıma başvurulmuştur.
- D) Tanık göstermeden yararlanılmıştır.
- E) İnsana özgü bir nitelik doğaya aktarılmıştır.
19.
Ülkeme deli gibi aşığım; çünkü şehit kanıyla alındı.
Bu cümledeki anlatım bozukluğuna benzer bir anlatım bozukluğu, aşağıdakilerden hangisinde vardır?
- A) Şehir pazarında dolaşıyoruz bir süre, kimileri hediye alıyor.
- B) O kadar uğraştık; ama nasip bugüne, ayın son gününeymiş.
- C) Onları ilk kez soğuk bir kış gecesinde gördüm.
- D) Mum tutan kılavuzlarla birlikte mağaraya girdik.
- E) O siyah beyaz resmimizi buldum; hala bendeymiş.
20.
Seyrettiği diziler aynı güne konup birbiriyle çatışınca program yapımcılarını arayıp konuşmuş teyzem.
Bu cümledeki anlatım bozulduğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sözcüğün yanlış anlamda kullanılması
- B) Sözcüğün yanlış yapılanması
- C) Sözcüğün yanlış yerde kullanılması
- D) Çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması
- E) Gereksiz sözcük kullanımı
