Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Deneme Sınavı

“Bir metinle ilgili yorum, o metnin anlam çerçevesi dışına çıkabilir. Yani öğrenci, yazarın kastetmediği bir anlamı metinden çıkarabilir. Bu da metnin bir çağrışım zenginliği içinde olduğunu gösterir. Zengin metinler okuyucuya-----" Metin seçimi Türk dili ve edebiyatı öğretmeni için en önemli faaliyetlerin başında gelir, çünkü dersler metin etrafında şekillenir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

I. Kafiye şeması aa / xa / xa / xa... şeklindedir.

II. Şairin kendini övdüğü bölüm medhiye, başkasını övdüğü bölüm fahriyedir.

III. Tegazzül bölümünde kasidenin içine aynı ölçü ve uyakta gazel sıkıştırılır.

IV. Düğün ve sünnet şenlikleri anlatan kasidelere cülusiyye denir.

V. Kış mevsiminin anlatıldığı kasidelere şitaiyye denir.

Yukarıda numaralanmış cümlelerin hangisi

I. Garib-name

II. Hüsnü Aşk

III. Şikâyet-name

IV. Hayriyye

V. Mecalisü'n-Nefais

Yukarıda numaralanmış eserlerden hangisi "mesnevi" nazım biçimiyle yazılmamıştır?

Romandaki olaylar Burdur’un bir köyünde geçer. Kara Bayram; dul anası Irazca, karısı ve üç çocuğuyla babadan kalma evinde yaşar. Kara Bayram; köy muhtarının, evinin önünü köy kurulu üyesi Haceli’ye satıp da Haceli'nin buraya ev yapmaya kalkması üzerine ne yapacağını şaşırır. Haklarının korunması için yaşlı anası Irazca kuvvet olur. Muhtara ve Haceli’ye karşı çıkar. Muhtar, köye gelecek kaymakama ziyafet çekmek için Bayram’ın kuzularını çaldırır, yaptığı kötülükleri onları dövdürmeye kadar götürür. Zulüm yapan muhtarla, varlıklı güçlü köy kurulu üyesi ve onun kardeşleriyle savaşmak Bayram’ın annesi Irazca Ana'ya düşer.

Aşağıdaki sanatçılardan hangisinin romancılık anlayışı bu parçadaki anlatım özelliklerine daha uzaktır?

Serveti fünun Dönemi’nin en önemli şairlerinden olan o sanatçı, nazmı nesre yaklaştırmış, bir eseri dışında tüm şiirlerini aruz ölçüsü kullanarak yazmıştır. Serveti fünun Dönemi’nde sanat için sanat, dergi kapatıldıktan sonra toplum için sanat anlayışıyla eserler vermiştir. “Rübab-ı Şikeste, Rübabın Cevabı, Şermin" eserlerinden bazılarıdır.

Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

—- olağanüstü varlıkları ya da olaylan anlatan bazen de tarihsel bir olayı olağanüstü öğeler katarak hikâyeleştiren anlatı türüdür. Bu türün diğerlerinden farklı olan en önemli özelliği inandırıcılık iddiası taşıması ve bir inanışı yansıtmasıdır. Halk arasında doğru kabul edilen bu metinlerin konuşma diline yakın bir anlatımı vardır.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

I. Nehcü’l-Feradis

II. Mi’rac-name

III. Mu’înü’l-Mürid

IV. İrk Bitig

V. İskender-nâme

Yukarıda numaralanmış eserlerden hangileri Harezm Türkçesi devresinin eserlerinden değildir?

Bu yöntem dilin soyut kurallarım ezberlemeyi değil, öğrencinin dil ve zihinsel becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır, Bu nedenle öğrencilerde dili sorgulama, dille ilgili düşünme ve araştırma yapma mantığını oluşturmaya çalışmaktadır. Bu yöntemin ilk aşamasında öğrencilere gerekli açıklamalar yapılır. Ardından dil olayı gözlenir, gerekli bilgiler toplanır. Gözlemlerden kurallar oluşturulur, sınıflama yapılır, alıştırmalarla zihinde yapılandırılır ve uygulamaya aktarılır.

Yukarıda anlatılan dil bilgisi öğretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Dilberin haddi gül-i handândurur

Şol mutarrâ sünbülü reyhandurur

Cân eğer tenden revân olsa ne gam

Ehl-i aşkın cânı çün cânândurur

Divan edebiyatında tek bir dörtlükten oluşan, aruz ölçüsünün “fâ’ilâtün / fa’iiâtün / fâ’ilün" kalıbıyla yazılan ve bir örneği yukarıda verilmiş olan şiirlere ne ad verilir?

Tektekçi meyhanelerde terlemişti içimdeki çakal

Bıyıklarımın hâlâ ayva ve rakı kokması bundandır

Kendimi en zalim şarkılar makamına yolcu ederken

Fiyakamı ödünç alırdım açık hava sinemalarından

O zamanlar biz ohhoo iki kafadar bir araya gelsek

Yelkenleri fora edip hayallerimize giderdik

Sesimiz sıtma görmemiş ruhumuz mürekkep içmemişti

Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

— Şeyh Arslan Baba'dan ve Yusuf Hemadani’den dersler almış, Türk dünyasını derinden etkilemiş mutasavvıflardandır. Türklerin Müslüman olmalarında büyük

17. yüzyılda Toroslarda yaşayan Türkmen boyu şairlerindendir. Anadolu’nun pek çok yerini gezen sanatçı, sade bir dille yazdığı lirik şiirleriyle tanınır. Aşk, ayrılık, gurbet, sıla özlemi şiirlerindeki başlıca temalardandır. “Ala gözlü” diye başlayan koşma ve güzellemeleri olan sanatçı divan ve tekke şiirinden hiç etkilenmemiştir.

Bu parçada özellikleri verilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Sokakta giderken kendi kendime

Gülümsediğimin farkına vardığım zaman

Beni deli zannedeceklerini düşünüp

Gülümsüyorum

Bu dizeler biçim ve içerik özellikleri dikkate alınırsa aşağıdaki şairlerden hangisi tarafından yazılmış olabilir?

Fiğânımdın cihânğa tüşîi âteş

Cihanın barça cânga tüşti âteş

Aldi könglümni vefa kılgay diyü

Kılmadı min mübtelâğa cüz cefâ

Bu dizelerdeki altı çizili ekler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Döktü omuzundan poşu saçağını

Açtı gönüller deli bayrağını

Ay yenisi gökte ne Ülker satar

Değmeyecek kestiği tırnağını

İlk iki beyti verilen bu şiir biçim ve içerik bakımından hangi gazeli örneklendirir?

15. yüzyılda yaşamış ve döneminde “sultânü’ş-şuâra" (şairlerin sultanı) adıyla anılmış bir sanatçıdır. Fatih Sultan Mehmet’in sevgisini kazanıp kazaskerliğe kadar yükseltilmiştir. Fatih’e sunduğu “kerem" redifli kasidesiyle tanınmıştır. Şiirlerinde, "Ey fitnesi çok kavli yalan yandum elinden / Bir nâz ile bir gönül alan yandum elinden" dizelerinde olduğu gibi maddi aşkı işlemiştir.

Bu parçada tanıtılan şair aşağıdakilerden hangisidir?