1. Tarih biliminin geçmişteki olayları incelerken kullandığı temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kaynak taraması, tasnif, tahlil, tenkit ve sentez aşamalarını içeren bilimsel yöntem
- B) Sadece sözlü anlatımlara dayanarak sonuç çıkarma
- C) Olayları mitolojik hikâyelerle açıklama
- D) Dönemin roman ve şiirlerini doğrudan tarihî kaynak olarak kullanma
2. Aşağıdakilerden hangisi tarih yazıcılığının ilk örneklerinden biri olarak kabul edilir?
- A) Heredotos'un Historia adlı eseri
- B) İlyada ve Odysseia destanları
- C) Jules Verne'in romanları
- D) Binbir Gece Masalları
3. Tarih araştırmalarında birinci el kaynaklar için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Olayın yaşandığı döneme ait doğrudan tanıklıkları içeren belgelerdir
- B) Olaydan çok sonra yazılmış araştırma eserleridir
- C) Yalnızca sözlü gelenek ürünleridir
- D) Tarihçilerin yorumlarından oluşur
4. Tarihî olayların değerlendirilmesinde aşağıdakilerden hangisi dikkate alınmalıdır?
- A) Olayın meydana geldiği dönemin şartları ve koşulları
- B) Yalnızca günümüzün değer yargıları
- C) Sadece siyasi liderlerin anıları
- D) Dönemin popüler kültür ürünleri
5. Takvimlerin başlangıcı olarak farklı toplumların farklı olayları esas alması aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?
- A) Takvimlerin toplumların inanç ve kültürlerine göre şekillenmesi
- B) Tüm takvimlerin aynı olayı başlangıç kabul etmesi
- C) Takvimlerin tamamen astronomik gözlemlere dayanması
- D) Her toplumun aynı takvim sistemini kullanması
6. Miladi takvim ile Hicri takvim arasındaki fark aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- A) Miladi takvim Güneş yılını, Hicri takvim Ay yılını esas alır
- B) Miladi takvim Ay yılını, Hicri takvim Güneş yılını esas alır
- C) Her iki takvim de aynı yıl uzunluğuna sahiptir
- D) Hicri takvim yalnızca dini günleri belirlemek için kullanılır
7. Tarih biliminde 'tenkit' aşamasında aşağıdakilerden hangisi yapılır?
- A) Kaynakların güvenilirliği ve doğruluğu sorgulanır
- B) Elde edilen bilgiler kronolojik sıraya konulur
- C) Konuyla ilgili tüm kaynaklar bir araya toplanır
- D) Ulaşılan sonuçlar yazılı hâle getirilir
8. Tarihin alt dallarından biri olan paleografya aşağıdakilerden hangisiyle ilgilenir?
- A) Eski yazı türlerini okuma ve çözümleme
- B) Eski uygarlıkların mimari kalıntılarını inceleme
- C) Toplumların para ve madalya sistemlerini araştırma
- D) Geçmişteki iklim değişikliklerini inceleme
9. Tarih araştırmalarında 'sebep-sonuç' ilişkisinin önemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Olayların nedenlerini ve sonuçlarını anlamayı sağlayarak bütüncül bir değerlendirme sunar
- B) Tarihî olayları birbirinden bağımsız ele almayı kolaylaştırır
- C) Yalnızca savaşların sonuçlarını incelemeye yarar
- D) Tarihçilerin yorum yapmasını engeller
10. Tarihî olayların 'objektif' bir şekilde incelenmesi aşağıdakilerden hangisini gerektirir?
- A) Tarafsız olma, kanıtlara dayanma ve kişisel ön yargılardan uzak durma
- B) Yalnızca bir ulusun bakış açısını benimseme
- C) Duygusal ve milliyetçi bir yaklaşım sergileme
- D) Tüm kaynakları sorgusuz kabul etme
11. Tarihin konusu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Geçmişte yaşanan insan ve toplum faaliyetlerinin tamamı
- B) Yalnızca devletlerin siyasi tarihi
- C) Sadece savaşlar ve antlaşmalar
- D) Doğa olayları ve coğrafi değişimler
12. Tarih yazıcılığında 'hükümdar merkezli' anlatımın yaygın olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Antik Çağ ve Orta Çağ'da kralların ve imparatorların başat rol oynadığı dönem
- B) Yalnızca Cumhuriyet dönemi
- C) Sanayi Devrimi sonrası modern dönem
- D) Sadece günümüz tarihçiliği
13. Aşağıdakilerden hangisi tarihe yardımcı bilim dallarından biri değildir?
- A) Biyoloji
- B) Kronoloji
- C) Diplomatik
- D) Epigrafi
14. Tarih öncesi dönemlerin aydınlatılmasında en önemli bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Arkeoloji
- B) Nümizmatik
- C) Filoloji
- D) Sosyoloji
15. Tarih araştırmalarında 'kaynak' kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
- A) Geçmiş hakkında bilgi veren her türlü yazılı, sözlü ve kalıntı materyali
- B) Yalnızca resmî devlet arşivlerindeki belgeleri
- C) Sadece kitaplarda yer alan bilgileri
- D) Günümüzde yapılan tarih tezlerini
16. Tarihte 'dönemlendirme' yapılmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tarihî olayların incelenmesini kolaylaştırmak ve sistematik hâle getirmek
- B) Tarihî gerçekleri değiştirmek
- C) Bazı dönemleri görmezden gelmek
- D) Yalnızca Avrupa merkezli bir bakış açısı oluşturmak
17. Tarih biliminin 'tasnif' aşamasında aşağıdakilerden hangisi yapılır?
- A) Elde edilen bilgiler konularına ve kronolojilerine göre sınıflandırılır
- B) Kaynakların doğruluğu test edilir
- C) Olaylar arasında neden-sonuç bağlantısı kurulur
- D) Ulaşılan sonuçlar kaleme alınır
18. Tarih yazıcılığında 'hikâyeci (rivayetçi) tarih' anlayışının temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Olayları neden-sonuç ilişkisi kurmadan, olduğu gibi aktarma
- B) Tüm olayları ekonomik etkenlerle açıklama
- C) Yalnızca istatistiksel verilere dayanma
- D) Toplumsal yapıyı merkeze alma
19. Tarihte 'kronoloji' biliminin sağladığı en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tarihî olayların zaman sırasına göre düzenlenmesini sağlar
- B) Tarihî belgelerin dilini çözer
- C) Eski paraları ve madalyaları inceler
- D) Toplumların kültürel yapısını analiz eder
20. Tarih araştırmalarında 'sentez' aşaması aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
- A) Elde edilen tüm verilerin birleştirilerek bütüncül bir sonuca ulaşılması
- B) Kaynakların sınıflandırılması
- C) Belgelerin dil ve yazı bakımından incelenmesi
- D) Sadece bir kaynağa dayanarak sonuç çıkarma
21. Tarih biliminde 'olay' ve 'olgu' kavramları için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Olay kısa süreli gelişmeleri, olgu ise uzun süreli süreçleri ifade eder
- B) Olay ve olgu aynı anlama gelir
- C) Olgu kısa süreli, olay uzun süreli gelişmeleri ifade eder
- D) Olaylar sadece doğal afetleri kapsar
22. Aşağıdakilerden hangisi tarih öncesi dönemlerin aydınlatılmasında kullanılan bir yöntemdir?
- A) Arkeolojik kazılar ve buluntuların analizi
- B) Yalnızca yazılı belgelerin incelenmesi
- C) Sözlü tarih görüşmeleri
- D) Diplomatik belgelerin çözümlenmesi
23. Türklerin kullandığı ilk takvim aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 12 Hayvanlı Türk Takvimi
- B) Hicri Takvim
- C) Celali Takvim
- D) Rumi Takvim
24. Tarih araştırmalarında 'sözlü tarih' yönteminin en önemli avantajı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yazılı kaynağı bulunmayan dönemler hakkında bilgi toplamayı sağlar
- B) Kesin ve tartışılmaz bilgiler sunar
- C) Tüm tarihî sorunları çözer
- D) Yalnızca siyasi olaylarla ilgilenir
25. Tarih yazıcılığında 'öğretici tarih' anlayışının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Geçmişten ders çıkararak geleceğe yön vermek
- B) Yalnızca eğlenceli hikâyeler anlatmak
- C) Tarihî kişilikleri eleştirmek
- D) Sadece askerî başarıları anlatmak
26. Tarih biliminde 'genelden özele' sınıflandırma aşağıdakilerden hangisine örnektir?
- A) Dünya tarihi içinde Asya tarihi, ardından Türk tarihi
- B) Sadece Osmanlı tarihi çalışmak
- C) Yalnızca bir köyün tarihini araştırmak
- D) Savaşların kronolojik listesini yapmak
27. Tarihsel bilginin değişebilir olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yeni belge ve buluntuların eskilerini tamamlaması veya değiştirmesi
- B) Tarihçilerin keyfî kararları
- C) Siyasi baskılar nedeniyle bilgilerin çarpıtılması
- D) Toplumların hafızasının zayıflaması
28. Tarih araştırmalarında 'diplomatik' bilim dalı aşağıdakilerden hangisiyle ilgilenir?
- A) Resmî belge ve antlaşmaların şekil ve içerik bakımından incelenmesi
- B) Eski yazıların okunması
- C) Madeni paraların tarihlendirilmesi
- D) Toplumsal yapının analizi
29. Tarih öncesi dönemlerin sınıflandırılmasında kullanılan ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kullanılan araç-gereçlerin yapıldığı malzeme (taş, bakır, tunç, demir)
- B) Siyasi yönetim biçimleri
- C) Dinî inanışlar
- D) Yazı sistemlerinin gelişmişliği
30. Toplumların geçmişini inceleyen tarih bilimi, aşağıdaki sorulardan hangisine cevap arar?
- A) Geçmişte insan toplulukları nasıl yaşamış, hangi olaylar yaşanmış ve bunlar günümüzü nasıl etkilemiştir?
- B) Gelecekte hangi olaylar yaşanacaktır?
- C) Doğa olayları hangi periyotlarla tekrarlanmaktadır?
- D) Evren nasıl oluşmuştur?
