1. Karbon döngüsünde atmosferdeki karbondioksitin azalmasına aşağıdaki süreçlerden hangisi neden olur?
- A) Fotosentez
- B) Solunum
- C) Yanma
- D) Volkanik faaliyetler
2. Azot döngüsünde atmosferdeki azotun bitkiler tarafından kullanılabilir hâle gelmesini sağlayan süreç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Azot bağlanması (fikzasyon)
- B) Denitrifikasyon
- C) Amonyaklaşma
- D) Nitrifikasyon
3. Su döngüsünde yeryüzündeki suların atmosfere geçmesini sağlayan temel süreç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Buharlaşma ve terleme
- B) Yağış
- C) Sızma
- D) Yüzeysel akış
4. Fosfor döngüsünün diğer madde döngülerinden farkı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Atmosferde gaz hâlinde bulunmaması
- B) Sadece okyanuslarda gerçekleşmesi
- C) Canlılar tarafından kullanılmaması
- D) Güneş enerjisine ihtiyaç duymaması
5. Karbon döngüsüne insan faaliyetlerinin olumsuz etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Fosil yakıt kullanımıyla atmosfere fazla karbon salınması
- B) Ağaçlandırma çalışmaları
- C) Geri dönüşüm faaliyetleri
- D) Yenilenebilir enerji kullanımı
6. Azot döngüsünde nitratın (NO₃) atmosferik azota (N₂) dönüştürülmesi işlemine ne ad verilir?
- A) Denitrifikasyon
- B) Nitrifikasyon
- C) Azot bağlanması
- D) Amonyum oksidasyonu
7. Su döngüsünde yeraltı sularının oluşumunda etkili olan süreç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sızma (infiltrasyon)
- B) Yoğunlaşma
- C) Buharlaşma
- D) Terleme
8. Karbon döngüsünde okyanusların rolü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Karbondioksiti emerek büyük bir karbon havuzu oluşturması
- B) Karbonu atmosfere salması
- C) Karbon döngüsünde hiç rol oynamaması
- D) Sadece karbon üretmesi
9. Aşağıdaki olaylardan hangisi azot döngüsünün bir parçası değildir?
- A) Fotosentez
- B) Azot bağlanması
- C) Nitrifikasyon
- D) Denitrifikasyon
10. Fosfor döngüsünde fosforun ekosisteme girişi aşağıdakilerden hangisiyle sağlanır?
- A) Kayaçların ayrışması ve erozyonla
- B) Atmosferik yağışlarla
- C) Volkanik patlamalarla
- D) Güneş ışınlarıyla
11. Madde döngülerinin ekosistem için önemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Maddelerin sürekli olarak yeniden kullanılmasını sağlar
- B) Enerji üretimini sağlar
- C) Sadece su döngüsünü etkiler
- D) Canlıların beslenmesiyle ilgisi yoktur
12. Oksijen döngüsünde atmosferdeki oksijenin büyük kısmı aşağıdaki süreçlerden hangisiyle üretilir?
- A) Fotosentez
- B) Solunum
- C) Yanma
- D) Ayrışma
13. Azot döngüsünde bitkilerin kullanabileceği form aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Nitrat (NO₃) ve amonyum (NH₄)
- B) Atmosferik azot (N₂)
- C) Azot oksitler (NOₓ)
- D) Amonyak (NH₃)
14. Su döngüsünde yeryüzüne düşen yağışın bir kısmının tekrar atmosfere dönmeden önce yer altına sızması hangi süreçle ifade edilir?
- A) İnfiltrasyon
- B) Evaporasyon
- C) Transpirasyon
- D) Kondenzasyon
15. Aşağıdaki insan faaliyetlerinden hangisi karbon döngüsünü olumsuz etkiler?
- A) Ormansızlaştırma
- B) Ağaçlandırma
- C) Organik tarım
- D) Güneş enerjisi kullanımı
16. Ekosistemde madde döngülerinin kesintiye uğraması aşağıdaki sonuçlardan hangisine yol açar?
- A) Ekosistemin işleyişinin bozulmasına
- B) Canlı çeşitliliğinin artmasına
- C) Besin zincirinin güçlenmesine
- D) Toprak veriminin artmasına
17. Karbon döngüsünde fosil yakıtların oluşumu hangi sürecin sonucudur?
- A) Organik maddelerin milyonlarca yıl boyunca basınç ve sıcaklık altında dönüşmesi
- B) Volkanik patlamalarla karbonun atmosfere karışması
- C) Deniz canlılarının kabuklarının birikmesi
- D) Yanma olayları
18. Azot döngüsünde baklagil bitkilerinin köklerinde yaşayan ve azot bağlayan bakteri türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Rhizobium bakterileri
- B) Escherichia coli
- C) Streptococcus
- D) Staphylococcus
19. Fosfor döngüsünde fosforun okyanus tabanına çökmesi hangi durumda gerçekleşir?
- A) Organik kalıntıların ve ölü organizmaların dibe çökmesiyle
- B) Suyun buharlaşmasıyla
- C) Deniz akıntılarıyla
- D) Balıkların göçüyle
20. Aşağıdakilerden hangisi madde döngülerinin düzenli işlemesi için gereklidir?
- A) Ekosistemdeki tüm canlı gruplarının varlığı
- B) Sadece üreticilerin bulunması
- C) İnsan müdahalesinin olmaması
- D) Sıcaklığın sürekli yüksek olması
21. Karbon döngüsünde sera etkisinin artmasına neden olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Atmosferdeki karbondioksit ve metan miktarının artması
- B) Su buharının azalması
- C) Ozon tabakasının kalınlaşması
- D) Rüzgâr hızının artması
22. Su döngüsünde bitkilerin kökleriyle aldığı suyu yapraklarıyla atmosfere vermesi olayına ne ad verilir?
- A) Terleme (transpirasyon)
- B) Buharlaşma (evaporasyon)
- C) Yoğunlaşma (kondenzasyon)
- D) Sızma (infiltrasyon)
23. Azot döngüsünde nitritin nitrata dönüştürülmesi işlemine ne ad verilir?
- A) Nitrifikasyon
- B) Denitrifikasyon
- C) Azot bağlanması
- D) Amonyaklaşma
24. Karbon döngüsünde atmosferdeki karbondioksitin okyanuslarda çözünmesi aşağıdaki durumlardan hangisine yol açar?
- A) Okyanus asitlenmesine
- B) Okyanus tuzluluğunun artmasına
- C) Deniz seviyesinin yükselmesine
- D) Sıcaklığın artmasına
25. Fosfor döngüsünde fosforun canlılardan toprağa dönüşü hangi yolla gerçekleşir?
- A) Ayrıştırıcıların organik atıkları parçalamasıyla
- B) Yağmur sularıyla
- C) Rüzgâr erozyonuyla
- D) Volkanik faaliyetlerle
26. Aşağıdaki ekosistem bileşenlerinden hangisi azot döngüsünde doğrudan görev alır?
- A) Ayrıştırıcı bakteriler
- B) Fotosentetik algler
- C) Mercanlar
- D) Balıklar
27. Madde döngüleri ile enerji akışı arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Maddeler döngüsel kullanılırken enerji doğrusal akar ve kaybolur
- B) Enerji döngüsel, maddeler doğrusaldır
- C) İkisi de aynı şekilde işler
- D) Maddeler sadece karasal ekosistemlerde döngü yapar
28. Türkiye'de azot döngüsünün hızlanmasına neden olan beşerî faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
- A) Tarımda kimyasal gübre kullanımı
- B) Doğal tarım yöntemleri
- C) Organik tarım
- D) Yağmur suyu hasadı
29. Ozon tabakasının incelmesi aşağıdaki madde döngülerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- A) Karbon döngüsüyle dolaylı olarak ilişkilidir
- B) Azot döngüsüyle
- C) Fosfor döngüsüyle
- D) Su döngüsüyle
30. Sürdürülebilir bir çevre için madde döngülerinin korunması amacıyla aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
- A) Fosil yakıt tüketimi azaltılmalı ve yeşil alanlar artırılmalıdır
- B) Orman alanları tarıma açılmalıdır
- C) Kimyasal gübre kullanımı artırılmalıdır
- D) Su kaynakları tüketilmelidir
