Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Deneme Sınavı

15. yüzyılda yaşamış ve döneminde “sultânü’ş-şuâra" (şairlerin sultanı) adıyla anılmış bir sanatçıdır. Fatih Sultan Mehmet’in sevgisini kazanıp kazaskerliğe kadar yükseltilmiştir. Fatih’e sunduğu “kerem" redifli kasidesiyle tanınmıştır. Şiirlerinde, "Ey fitnesi çok kavli yalan yandum elinden / Bir nâz ile bir gönül alan yandum elinden" dizelerinde olduğu gibi maddi aşkı işlemiştir.

Bu parçada tanıtılan şair aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanın bilinçaltını açıklamaya çalışan ve insanin gerçek kişiliğinin dış baskılardan kurtulduktan sonra çıkacağına inanan, Freud’un verilerini belge kabul eden edebiyat akımıdır.

Bu parçada sözü edilen edebiyat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

---- Türk lehçelerinin kuzeybatı grubuna dâhil olup en geniş coğrafi sahada konuşulan Türk lehçelerindendir. Ünlü ve ünsüzlerin uyumu bakımından yazı dili olmuş bütün Türk lehçelerinden daha gelişmiş durumdadır. 9 ünlü, 21 tane de ünsüz harfi vardır. Türkiye Türkçesindeki 8 ünlüden farklı olarak bir de “açık e” ünlüsü vardır. Türkiye Türkçesindeki ş’ler bu lehçede s, Türkiye Türkçesindeki ç’ler bu lehçede ş; Türkçe asıllı sözcüklerin başındaki g’ler ise k’dir.

Bu parçanın başına aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Reng-i rûyı gül ile yek-dil idi

Gül gibi kırmızıya mâ’il idi

Kaplamışdı yüzüni nûr-ı sürür

Sure-i Nûr idi yâ matla’-ı nûr

Hazreti Muhammed’in fiziki ve ruhi güzelliğini anlatan ve bir örneği yukarıda verilen tür aşağıdakilerden hangisidir?

I. Türkçede sözcük kökünde ikiz ünsüz bulunmaz.

II. Türkçede ünlü uyumları vardır.

III. Türkçede sözcük sonunda “b, c, d, g” ünsüzleri bulunmaz.

IV. Türkçede sözcük başında “c, f, ğ, h, j, I, m, n, n p, r, ş, v, z” ünsüzleri, çok az istisna dışında, bulunmaz.

V. Türkçede köke gelen ekler kökteki ünlüyü her zaman değiştirir.

Yukarıda numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?

Diğer adı "Hakaniye” olan bu şive XI. - XII. yüzyıllarda 7. Doğu ve Batı Türkistan'da kuiianılmiştır. İlk İslami-Türk Orta Asya edebî dili olarak anılr. Balasagunlu Yusuf (Has Hacip), Kaşgarlı Mahmut, Yüknekü Edip Ahmet bu Türkçe ile önemli eserler vermişlerdir.

Bu parçada sözü edilen Türkçe aşağıdakilerden hangisidir?

Dilberin haddi gül-i handândurur

Şol mutarrâ sünbülü reyhandurur

Cân eğer tenden revân olsa ne gam

Ehl-i aşkın cânı çün cânândurur

Divan edebiyatında tek bir dörtlükten oluşan, aruz ölçüsünün “fâ’ilâtün / fa’iiâtün / fâ’ilün" kalıbıyla yazılan ve bir örneği yukarıda verilmiş olan şiirlere ne ad verilir?

“Bir metinle ilgili yorum, o metnin anlam çerçevesi dışına çıkabilir. Yani öğrenci, yazarın kastetmediği bir anlamı metinden çıkarabilir. Bu da metnin bir çağrışım zenginliği içinde olduğunu gösterir. Zengin metinler okuyucuya-----" Metin seçimi Türk dili ve edebiyatı öğretmeni için en önemli faaliyetlerin başında gelir, çünkü dersler metin etrafında şekillenir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

20. yüzyılda ortaya çıkan ve Batı dünyasında tartışılan bu kuram, "Homer Meselesi” olarak da bilinir. Milmen Parry ve Albert Bateslord tarafından oluşturulan bu kuram temelde Homeros’un İlyada ve Odysseia’yi nasıl meydana getirdiği sorusuyla ilgilidir.

Edebiyatımızda halk edebiyatı ürünlerinin özellikle de destanların günümüze kadar nasıl geldiklerini açıklamaya yarayan ve yukarıda özellikleri anlatılan halk bilimi kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabîb

Kılma derman kim helâkim zehri dermamndadır

Bu beyitte aşağıdaki söz sanatlarından hangi ikisi vardır?

Ol ödün tıdıgsiz Bodisstav ol kuvrag arasınta erür erti. Ötrü olurmuş orunıntın örü turup, on eğnin tonın açınıp, tizin çökitip, eliğin kavşurup tenri tenrisi Burkanka inçe tip ötüg ötünti.

Bu parça aşağıdaki eserlerden hangisinden alınmış olabilir?

Romandaki olaylar Burdur’un bir köyünde geçer. Kara Bayram; dul anası Irazca, karısı ve üç çocuğuyla babadan kalma evinde yaşar. Kara Bayram; köy muhtarının, evinin önünü köy kurulu üyesi Haceli’ye satıp da Haceli'nin buraya ev yapmaya kalkması üzerine ne yapacağını şaşırır. Haklarının korunması için yaşlı anası Irazca kuvvet olur. Muhtara ve Haceli’ye karşı çıkar. Muhtar, köye gelecek kaymakama ziyafet çekmek için Bayram’ın kuzularını çaldırır, yaptığı kötülükleri onları dövdürmeye kadar götürür. Zulüm yapan muhtarla, varlıklı güçlü köy kurulu üyesi ve onun kardeşleriyle savaşmak Bayram’ın annesi Irazca Ana'ya düşer.

Aşağıdaki sanatçılardan hangisinin romancılık anlayışı bu parçadaki anlatım özelliklerine daha uzaktır?

Öğrenciler bir konu seçerler ve seçtikleri konu hakkındaki duygu, düşünce ve hayallerini tür (şiir, hikâye, tiyatro, masal vb.) sınırlaması olmadan yazarlar. Bu çalışmaların sınıfta uygulanma zorunluluğu yoktur. Öğrenciler okul dışında yazdıklarını da öğretmen ve arkadaşlarıyla paylaşabilirler.

Yukarıdaki paragrafta aşağıdakilerden hangisi üzerinde durulmaktadır?

I. Nazım Hikmet

Il. Hasan İzzettin Dinamo

III. Rıfat Ilgaz

IV. Ahmet Hamdi Tanpınar

V. Cahit Sıtkı Tarancı

Yukarıda numaralanmış şairlerden hangileri toplumcu gerçekçi şiir anlayışı ile eser vermemiştir?

I. Fince

II. Macarca

III. Almanca

IV. Çince

V. Arapça

Yukarıda numaralanmış dillerden hangileri köken bakımından farklı dil ailesine mensuptur?

1968’de yayımlanan ilk Öykü kitabı “Cumartesi Yalnızlığında sınırlı ilişkiler içinde sıkışan insanların yaşamlarını anlattı. “Pastırma Yazı" ve “Bir Denizin Eteklerinde” adlı öykü kitaplarında duyarlı gençlerin tutkularını, sıkıntılı ilişkilerini, yalnızlıklarını, acılarını kaleme aldı. “Her Gece Bodrum" romanıyla büyük bir ün kazandı, iç konuşma tekniğini kullandığı bu romanda toplumsal kargaşa içinde bunalıma düşen aydınların arayışlarını ve çıkmazlarını ele aldı. “Hüzün Kahvesi, Bir Denizin Eteklerinde, Mavi Kanatlarınla Yalnız Benim Olsaydın, Ölünceye Kadar Seninim, Ay Işığı” sanatçının diğer eserlerindendir.

Bu parçada sözü edilen sanatçı, aşağıdakilerden hangisidir?

I. Nehcü’l-Feradis

II. Mi’rac-name

III. Mu’înü’l-Mürid

IV. İrk Bitig

V. İskender-nâme

Yukarıda numaralanmış eserlerden hangileri Harezm Türkçesi devresinin eserlerinden değildir?